كىشى ئىسىملىرى
-
ئايزادە
(ئايزادەم، ئايزادىخان، ئايزادىگۈل) تىل تەۋەلىكى: ئۇ پ
كۆرۈلۈشى: 848
،
ياقتۇرغانلار: 0
ئاي بالىسى
-
پۇرقەت
(فۇرقەت) تىل تەۋەلىكى: ئە
كۆرۈلۈشى: 836
،
ياقتۇرغانلار: 0
ئايرىلماق، جۇدالىق
-
رابات
تىل تەۋەلىكى: ئۇ
كۆرۈلۈشى: 835
،
ياقتۇرغانلار: 0
رايون، شەھەر ئەتراپى؛ قونالغۇ، دەڭ، مېھمانخانا، ئۆتەڭ
-
رۇزى
(رۇزەم، رۇزىخان، رۇزەك، رۇزىجان، روزى، روزا) تىل تەۋەلىكى: پ
كۆرۈلۈشى: 835
،
ياقتۇرغانلار: 89
كۈن، كۈندۈز (بۇ يەردە «رامىزان ئىچىدە تۇغۇلدى» دېگەن مەنىدە كېلىدۇ)
-
خوجا
(خوجام، غوجا، غوجام، غوجى، خوجاش، غوجەش، خوجاق، غوجاش، غوجاق، غوجەك،غوجەم) تىل تەۋەلىكى: پ
كۆرۈلۈشى: 834
،
ياقتۇرغانلار: 0
ئۇستاز، خوجايىن؛ ئىگە. ئىزاھات: «خوجا» ئەسلىدە «خۇاجە، خاجە، خوجە» دېيىلسىمۇ، ئادەت بويىچە «خوجا» دەپ ئېلىندى. ئۇ مەنە جەھەتتىن «ئۇستاز، خوجايىن، ئىگە» دېگەنلىك بولۇپ، بەزىدە كۆچمە مەنىسى بولغان «ئىگەم، ئاللا» كۆزدە تۇتۇلىدۇ. بولۇپمۇ كىشى ئىسىملىرىدا تېخىمۇ شۇنداق. مەسىلە
-
شەمشاد
(شەمشات) تىل تەۋەلىكى: پ
كۆرۈلۈشى: 823
،
ياقتۇرغانلار: 0
تۈز ئۆسىدىغان بىر خىل دەرەخ
-
مۇھاپىز
تىل تەۋەلىكى: ئە
كۆرۈلۈشى: 801
،
ياقتۇرغانلار: 0
رىئايە قىلغۇچى؛ ساقلىغۇچى؛ بانكىر، بانكا باشلىقى
-
شەھرۇللا
(شارۇل، شارۇللا، شەھرۇل، شەرۇل، شەرۇللا، شەرۇللام) تىل تەۋەلىكى: ئە
كۆرۈلۈشى: 793
،
ياقتۇرغانلار: 9
ئاللانىڭ شۆھرىتى
-
ئارزۇ
(ئارزۇگۈل، ئارزۇخان، ئارزۇقىز، ئازىم، ئازى، ئازىخان، ئازىگۈل، ئازىقىز، ھازى، ھازىخان، ھازىگۈل) تىل تەۋەلىكى: پ
كۆرۈلۈشى: 782
،
ياقتۇرغانلار: 11
(1) ئۈمىد، قىزغىنلىق، (2) ئارزۇلۇق قىز (ئازىلىق قىز). ئىزاھات: «ئارزۇ» نىڭ يەنە: «ئارزۇخان، ئارزۇقىز، ئازىم، ئازى، ئازىخان، ئازىگۈل، ئازىقىز، ھازى، ھازىخان» قاتارلىق ئۆزگىرىشلىرى بار. يۇقىرىقىلارنىڭ ئىچىدە «ئازى، ھازى» ئەرلەرگە قويۇلىدۇ، بۇ چاغدا ئۇنىڭ مەنىسى «ئازىلىق ئوغ
-
رەپقەت
تىل تەۋەلىكى: ئە
كۆرۈلۈشى: 780
،
ياقتۇرغانلار: 3
يولداشلىق، دوستلۇق، ھەمراھلىق؛ ھەمراھ، يولداش
-
تۇرغۇن
(تۇرغۇنجان، تۇغۇنجان) تىل تەۋەلىكى: ئۇ
كۆرۈلۈشى: 776
،
ياقتۇرغانلار: 17
تۇرغۇن يۇلتۇزدەك مەڭگۈ چاقناپ تۇرسۇن، تۇرغۇن بولسۇن، تۇرۇپ قالسۇن.
-
ئىپتىخار
تىل تەۋەلىكى: ئە
كۆرۈلۈشى: 775
،
ياقتۇرغانلار: 0
پەخىرلەنمەك
-
ئابباس
(ئاباس) تىل تەۋەلىكى: ئە
كۆرۈلۈشى: 774
،
ياقتۇرغانلار: 0
بۇ، مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنىڭ تاغىسىنىڭ ئىسمى بولۇپ، مەنىسى: قوشۇمىسى تۈرۈلگەن، چىرايى تۇتۇلغان؛ تۇتۇق ھاۋا. «ئابباس» ئەسلىدە «ئەبباس» بولسىمۇ، تىل ئادىتىمىزگە ئاساسەن شۇنداق ئېلىندى.
-
ئالپ ئەرتوڭا
تىل تەۋەلىكى: ئۇ
كۆرۈلۈشى: 773
،
ياقتۇرغانلار: 0
قاپلاندەك باتۇر ئەر
-
ئابدۇرەھمان
(ئابدۇراخمان، ئابدىراخمان، ئابدىرەخىم، ئابدىرامان، رامان، رەخمان، رەخىم، رەخىمجان) تىل تەۋەلىكى: ئە
كۆرۈلۈشى: 772
،
ياقتۇرغانلار: 47
مېھىر-شەپقەتلىك ئاللانىڭ بەندىسى. ئەسلىيسى «ئابدۇررەھمان». «ئابدۇرەھمان» بىلەن «ئابدۇرەھىم» نىڭ بەزى ئۆزگىرىشلىرى ئوخشىشىپ قالىدۇ.
-
يۇلغۇن
تىل تەۋەلىكى: ئۇ
كۆرۈلۈشى: 765
،
ياقتۇرغانلار: 0
بوران ۋە قۇرغاقچىلىققا چىداملىق بىر خىل ياۋا ئۆسۈملۈك نامى
-
ئايجانان
تىل تەۋەلىكى: ئۇ پ
كۆرۈلۈشى: 757
،
ياقتۇرغانلار: 0
جانغا جان قوشقۇچى قىز
-
باھادىر
(باتۇر، باتۇ، باتۇش) تىل تەۋەلىكى: پ
كۆرۈلۈشى: 755
،
ياقتۇرغانلار: 15
قورقماس، يۈرەكلىك. ئەسلىيسى «بەھادىر، بەھادىرخان، بەھائىددىن».
-
بەختىيار
(بەختىيارخان) تىل تەۋەلىكى: پ
كۆرۈلۈشى: 747
،
ياقتۇرغانلار: 22
بەختى بىللە، بەخت يار بولغۇچى. ئىزاھات: «بەختىيارخان» مۇ ئەرلەرگىلا قويۇلىدۇ.
-
ۋاھىد
(ۋايىت، گايىت، گايتەم، گىيىت) تىل تەۋەلىكى: ئە
كۆرۈلۈشى: 747
،
ياقتۇرغانلار: 9
بىر، يەككە، يالغۇز (ئاللانىڭ ئىسىملىرىدىن بىرى). ئىزاھات: «ۋاھىد» بىلەن «ۋائىد» ئوخشاشلا «ۋايىت» قا ئۆزگىرىدۇ.
-
جاببار
(جاپپار، جەپپە) تىل تەۋەلىكى: ئە
كۆرۈلۈشى: 742
،
ياقتۇرغانلار: 11
مەجبۇر قىلغۇچى؛ كۈچلۈك؛ قۇدرەتلىك، غايەت زور. ئەسلىيسى «جەببار».
-
رەھمان
(راخمان، رەخمان، رەخىمجان، رامان، رىمان) تىل تەۋەلىكى: ئە
كۆرۈلۈشى: 738
،
ياقتۇرغانلار: 14
مېھرى-شەپقەتلىك، رەھىمدىل (ئاللانىڭ ئىسىملىرىدىن بىرى). «رەھىم» مۇ «رەخىم، رەخىمجان» غا ئۆزگىرىدۇ ۋە «رەھمان» نىڭ قىسمەن ئۆزگىرىشلىرىگە ئوخشىشىپ قالىدۇ.
-
ئېھسان
(ئېھسانجان، ئىكسان) تىل تەۋەلىكى: ئە
كۆرۈلۈشى: 732
،
ياقتۇرغانلار: 0
ياخشىلىق، ياخشى سۈپەت، ياخشى ئەخلاق، ياخشى نىيەت، سەدىقە، ياخشى ئەمەل
-
شۆھرەت
(شۆرەت) تىل تەۋەلىكى: ئە
كۆرۈلۈشى: 728
،
ياقتۇرغانلار: 10
مەشھۇر بولماق، تونۇلماق، شۆھرەت، نام
-
بۆشۈك
تىل تەۋەلىكى: ئۇ
كۆرۈلۈشى: 728
،
ياقتۇرغانلار: 0
بوۋاقنى بۆلەپ باقىدىغان بىر خىل جابدۇق
-
ئالتاي
تىل تەۋەلىكى: ئۇ
كۆرۈلۈشى: 726
،
ياقتۇرغانلار: 21
پارلاق، مەدەن كۆپ، ئوچۇق كۆزگە تاشلىنىدىغان. ئالتاي تېغى ۋە ئۇنىڭ ئەتراپىدىكى رايونلارنى كۆرسىتىدۇ.
-
ئاخۇن
(ئاخۇنجان، ئاخۇنۇم) تىل تەۋەلىكى: ئۇ
كۆرۈلۈشى: 726
،
ياقتۇرغانلار: 0
ئاخۇن ئوغلۇم، ئاخۇنۇم بالام. ئىزاھات: «ئاخۇن» بەزىلەرنىڭ قارىشىچە، كىشى ئىسىملىرىنىڭ ئاخىرىغا ئۇلىنىپ كېلىدىغان قوشۇمچە تەركىب بولۇپ، ئەرەبچىدىكى «ئەخۋان» (ئاكا-ئۇكا، بۇرادەر، قېرىنداش) سۆزىدىن كەلگەن. يەنە بەزىلەر ئۇنى «ئاق ھون» دېگەن سۆزنىڭ ئۆزگىرىشى دەيدۇ. چاغاتاي دەۋر
-
ئابا
(ئاباخان، ئاباق، ئابام، ئابىخان، ئابەش، ئابەك، ئاباش) تىل تەۋەلىكى: ئۇ
كۆرۈلۈشى: 716
،
ياقتۇرغانلار: 1
دادا، ئاتا، ئاتام (بۇ ئىسىمدا ئاتا ئۇلۇغلانغان). «ئابدۇلۋاھاب، ئابدۇكەرىم» قاتارلىق بىر قانچە ئىسىملارمۇ «ئابا» غا ئۆزگىرىدۇ.
-
ئابدۇرەشىد
(ئابدۇرېشىت، رېشىت) تىل تەۋەلىكى: ئە
كۆرۈلۈشى: 712
،
ياقتۇرغانلار: 24
توغرا يول كۆرسەتكۈچى ئاللانىڭ بەندىسى
-
سۇبات
تىل تەۋەلىكى: ئە
كۆرۈلۈشى: 710
،
ياقتۇرغانلار: 15
(1) مۇستەھكەم، قەتئىي، مەھكەم، (2) خاتىرجەم، جىمجىت، تىنچ، تىنچلىق